Welke wetgeving bestaat er rond videobewaking in België?

In 2024 behandelde de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) 2.873 klachten over inbreuken op de privacywetgeving — waarvan een significant deel betrekking had op onrechtmatig gebruik van bewakingscamera's. Voor Belgische bedrijven en particulieren gelden strikte regels over de installatie, aangifte en het gebruik van videobewaking. Wie die regels niet naleeft, riskeert administratieve sancties en GDPR-boetes. Deze gids geeft u een volledig en actueel overzicht van de wetgeving in 2026.

De Belgische camerawet: van 2007 tot 2026

De juridische basis voor videobewaking in België werd gelegd door de wet van 21 maart 2007 tot regeling van de plaatsing en het gebruik  van bewakingscamera's. Die wet bepaalt onder meer waar camera's mogen worden geplaatst en welke aangifte- en informatieverplichtingen gelden.

Op 25 mei 2018 werd de camerawet grondig gewijzigd, gelijktijdig met de inwerkingtreding van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (GDPR/AVG). Sindsdien zijn de verplichtingen voor zowel particulieren als bedrijven aanzienlijk uitgebreid.

Wat veranderde er in 2018?

• Aangifte bij de politie in plaats van bij de vroegere privacy-commissie: uiterlijk de dag vóór de indienststelling van het systeem, gratis online via www.aangiftecamera.be. Deze verplichting geldt ook bij latere wijzigingen (toevoeging, verwijdering of verplaatsing van camera's).
• Register van verwerkingsactiviteiten: Verplicht bij te houden (op papier of digitaal), op elk moment opvraagbaar door de politiediensten.
• Verplicht pictogram "camerabewaking" bij elke ingang — met vermelding van het telefoonnummer en de contactgegevens van de verwerkingsverantwoordelijke (sinds 2008).

Wat moet het register van verwerkingsactiviteiten bevatten?

Het register is een intern document dat elk gebruik van de camerabeelden documenteert . Het moet de volgende gegevens bevatten:

• Technische beschrijving van de camera's
• Plaatsing en locatie van de camera's
• Zichtveld en gebruiksuren
• Plaatsing van de controleschermen (monitors)
• Wijze en bewaarduur van de opnames
• Weergavemogelijkheden (real time of uitgesteld)

Belangrijk: elke raadpleging of elk gebruik van de opnames moet in dit register worden genoteerd. Ontbreekt het register of is het onvolledig, dan riskeert u een sanctie van de GBA.

Waar mogen bewakingscamera's worden geplaatst op de werkvloer?

De Belgische wetgeving legt strikte beperkingen op aan de plaatsing van camera's op de arbeidsplaats. Naast de camerawet is ook de Collectieve Arbeidsovereenkomst nr. 68 (CAO nr. 68), afgesloten in de Nationale Arbeidsraad, van toepassing op elke werkgever in de privésector.

Toegelaten plaatsen en doeleinden

Camera's op de werkvloer zijn toegestaan voor:

• Controle van het productieproces
• Bewaking van het werk van werknemers
• Bescherming van bedrijfsgoederen
• Waarborging van de veiligheid en gezondheid van werknemers en derden

Verboden plaatsen en gebruik

• Formeel verboden: kleedkamers, sanitaire voorzieningen en eetruimtes (kantines, refters).
• De opnames mogen uitsluitend worden gebruikt voor het opgegeven doel. Voorbeeld: camera's geïnstalleerd voor de veiligheid van werknemers mogen niet worden gebruikt als basis voor sancties of tuchtprocedures.
• Camera's mogen nooit op buitenproportionele wijze worden ingezet en mogen de persoonlijke levenssfeer van werknemers of derden niet schenden.

Vergelijkingstabel: verplichtingen per type cameragebruik (2026)

De wettelijke verplichtingen verschillen naargelang de context waarin u camera's installeert. Onderstaande tabel biedt een overzicht op basis van de geldende Belgische wetgeving in 2026.

* Bron: Wet 21 maart 2007, Wet 25 mei 2018, CAO nr. 68 (NAR), GBA — actueel per 2026. Raadpleeg altijd een juridisch adviseur voor uw specifieke situatie.

Werknemers informeren: een wettelijke verplichting

Heimelijk cameratoezicht is in België formeel verboden. Zelfs een verborgen camera vereist dat de aanwezigheid ervan kenbaar wordt gemaakt. Als werkgever bent u verplicht om:

• De ondernemingsraad vooraf te informeren over de locatie, het type en het doel van de camera's — zowel vóór de installatie als bij ingebruikname.
• Een paragraaf over camerabewaking op te nemen in het arbeids- of bedrijfsreglement, met vermelding van de redenen, locaties en kenmerken van de camera's.
• Bezoekers en werknemers te informeren via het verplichte pictogram én eventuele andere informatiekanalen (intranet, schriftelijke kennisgeving, enz.).

Intelligente bewakingscamera's en GDPR: waar liggen de grenzen?

Intelligente bewakingscamera's verwerken beelden autonoom via ingebouwde software — voor toepassingen zoals gezichtsherkenning, nummerplaatherkenning (ANPR), lichaamstemperatuurmeting of bewegingsanalyse. De Belgische wetgever en de GBA hanteren hier een strikt onderscheid:

• Toegelaten zonder bijzondere toestemming: Camera's die geluid, beweging of warmte detecteren zonder koppeling aan persoonsgegevens. Ook automatische nummerplaatherkenning (ANPR) is standaard toegelaten.
• Bijzondere GBA-toestemming vereist: Camera's gekoppeld aan bestanden met persoonsgegevens (gezichtsherkenning, biometrische data). U moet aantonen dat dit de enige mogelijke optie is én dat er technische maatregelen zijn getroffen (vervaging van beelden, beperkte opslagduur, softwareuitschakeling in bepaalde gevallen, enz.).
• GDPR-risico: Bij onrechtmatige verwerking van persoonsgegevens riskeert u administratieve boetes van de GBA tot 4% van de wereldwijde jaaromzet of maximaal €20 miljoen (artikel 83, lid 5 GDPR).

Uw bewakingssysteem conform de wet installeren: zo pakt u het aan

Videobewaking installeren in overeenstemming met de Belgische wetgeving vereist een methodische aanpak. Samengevat zijn dit de essentiële stappen:

• Stap 1 — Bepaal het doel: Waarvoor worden de camera's ingezet? Het doel bepaalt de toepasselijke regels (CAO nr. 68, GDPR, camerawet).
• Stap 2 — Doe aangifte bij de politie: Gratis via www.aangiftecamera.be, uiterlijk de dag vóór installatie.
• Stap 3 — Informeer uw personeel: Via de ondernemingsraad en het bedrijfsreglement.
• Stap 4 — Hang het verplichte pictogram op: Bij elke toegang tot de bewakingszone.
• Stap 5 — Hou het register bij: Documenteer elk gebruik van de opnames.