Onbetaalde facturen: stappen, opties en wetgeving voor B2B-bedrijven in België 2026

Betalingsachterstand is een van de grootste bedreigingen voor de liquiditeit en de financiële gezondheid van Belgische ondernemingen. Volgens de meest recente cijfers van Graydon Belgium kampt gemiddeld 1 op 4 Belgische B2B-facturen met een betalingsachterstand, en wordt 7% van alle professionele schuldvorderingen nooit geïnd. De gemiddelde betalingstermijn in België bedraagt in 2026 nog steeds 42 dagen, tegenover een wettelijke termijn van 30 dagen voor B2B-transacties. Voor kmo's met krappe marges kan een oninbare vordering van enkele duizenden euro's het verschil maken tussen winst en verlies. Dit artikel biedt een volledig en actueel overzicht van de stappen die u kunt nemen, de wettelijke kaders die van toepassing zijn en de professionele partners die u kunnen ondersteunen bij het invorderen van uw openstaande facturen in 2026.

Het wettelijk kader: uw rechten als schuldeiser in België

De Belgische wetgeving biedt schuldeisers een duidelijk kader om hun vorderingen te innen. Het belangrijkste referentiedocument is de Wet van 2 augustus 2002 betreffende de bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties, die de Europese Richtlijn 2011/7/EU omzet in Belgisch recht.

Wettelijke betalingstermijnen voor B2B-transacties

• Standaardtermijn: 30 kalenderdagen na ontvangst van de factuur of de goederen/diensten (de meest recente datum geldt)
• Contractuele verlenging: partijen mogen contractueel een langere termijn overeenkomen, maar maximaal 60 dagen voor grote ondernemingen; elke langere termijn moet uitdrukkelijk zijn bedongen en mag niet kennelijk onbillijk zijn
• Overheidstransacties: maximaal 30 dagen; in uitzonderlijke gevallen tot 60 dagen bij uitdrukkelijke overeenkomst

Automatische interest bij laattijdige betaling

Zodra de betalingstermijn is verstreken, heeft u van rechtswege — dus zonder voorafgaande aanmaning — recht op:

• Verwijlinterest: de referentierente is de Europese referentierentevoet + 8 procentpunten, halfjaarlijks herzien. Voor het eerste semester van 2026 bedraagt de wettelijke verwijlintrest 12,5% op jaarbasis
• Forfaitaire invorderingsvergoeding: minimaal € 40 per factuur als bijdrage in de invorderingskosten, ongeacht het schuldbedrag
• Redelijke invorderingskosten: bovenop het forfait kunt u de werkelijke en redelijke invorderingskosten vorderen die de € 40 overschrijden (advocaatkosten, deurwaarderskosten, incassovergoeding)

Stap voor stap: van aanmaning tot gerechtelijke invordering

Stap 1: Interne aanmaning (dag 1 tot 30 na vervaldatum)

De eerste stap is altijd een interne aanmaning. Stuur een duidelijke en professionele herinnering per e-mail of aangetekende brief. Vermeld expliciet:

• Het factuurnummer en het openstaande bedrag
• De originele vervaldatum
• De van toepassing zijnde verwijlinterest (berekend vanaf de vervaldatum)
• Een nieuwe, laatste betalingstermijn (doorgaans 8 à 14 dagen)
• De aankondiging van verdere stappen bij niet-betaling

Bewaar altijd een bewijsstuk van de verzending en ontvangst. Bij een eventuele gerechtelijke procedure is dit aantoonbaar bewijs van goede trouw en correct naleven van de procedure.

Stap 2: Minnelijke invordering via incassobureau (dag 30 tot 90)

Bij uitblijvend resultaat na de interne aanmaning is inschakeling van een incassobureau de meest voorkomende volgende stap. Een incassobureau neemt de buitengerechtelijke (minnelijke) invordering op zich: professionele aanmaningsbrieven, telefonische contactname, onderhandeling over betalingsregelingen en — indien nodig — druk via juridische aankondigingen.

Voordelen van een incassobureau:

• Werkzaam op no cure no pay-basis: u betaalt enkel bij succesvolle invordering
• Commissie van doorgaans 10 tot 20% van het geïnde bedrag
• Professionele kennis van de wettelijke spelregels bij minnelijke invordering
• Taalkundige en juridische expertise voor grensoverschrijdende vorderingen

Stap 3: Gerechtelijke invordering via deurwaarder of advocaat (na dag 90)

Als minnelijke invordering geen resultaat oplevert, is een gerechtelijke procedure de volgende stap. Hiervoor zijn twee opties:

De rol van de gerechtsdeurwaarder

Een gerechtsdeurwaarder is een ministeriële ambtenaar met exclusieve bevoegdheid voor de uitvoering van rechterlijke beslissingen. Hij kan pas optreden op basis van een uitvoerbare titel: een vonnis, een dwangbevel van de belastingadministratie of een notariële akte. Zonder uitvoerbare titel kan een gerechtsdeurwaarder enkel minnelijk invorderen — net zoals een incassobureau. Met een uitvoerbare titel kan hij beslag leggen op bankrekeningen, roerende goederen of onroerend goed van de schuldenaar.

De rol van de advocaat

Om een uitvoerbare titel te verkrijgen via dagvaarding, heeft u een advocaat nodig. De advocaat vertegenwoordigt u voor de rechter en vordert een vonnis dat de schuldenaar verplicht tot betaling. Mogelijke gerechtelijke procedures in België:

• Procedure voor betalingsbevel (art. 1338 Ger.W.): vereenvoudigde en snelle procedure voor onbetwiste geldschulden. Geen tegensprekelijk debat vereist. Doorlooptijd: gemiddeld 4 tot 8 weken. Kostprijs: € 300 tot € 800 inclusief rechtsplegingsvergoeding
• Procedure voor de ondernemingsrechtbank: voor betwiste B2B-vorderingen. Doorlooptijd: 3 tot 18 maanden afhankelijk van de complexiteit. Kostprijs: € 1.000 tot € 5.000+
• Kort geding: voor dringende gevallen waarbij snel handelen noodzakelijk is. Uitspraak doorgaans binnen 2 tot 4 weken

Bijzondere situaties: meerdere schuldenaars en grensoverschrijdende vorderingen

Meerdere schuldenaars: hoofdelijkheid als bescherming

Wanneer u voor één schuld met meerdere debiteurs te maken heeft (bijvoorbeeld bij een vennootschap en haar bestuurders of bij meerdere vennoten), is een clausule inzake hoofdelijkheid en ondeelbaarheid in uw overeenkomst of algemene verkoopsvoorwaarden essentieel. Met deze clausule kunt u de volledige schuld bij één debiteur invorderen, zonder dat schuldenaars de verantwoordelijkheid kunnen doorschuiven. Dit is bijzonder relevant bij vennootschappen in financiële moeilijkheden waarbij persoonlijke aansprakelijkheid van de bestuurders in het geding is.

Grensoverschrijdende B2B-vorderingen binnen de EU

Voor onbetaalde facturen van klanten in andere EU-lidstaten biedt de Europese betalingsbevelprocedure (Verordening (EG) nr. 1896/2006) een efficiënte oplossing. Via een gestandaardiseerd formulier kunt u een Europees betalingsbevel aanvragen dat automatisch uitvoerbaar is in alle EU-lidstaten zonder bijkomende erkenningsprocedure. Doorlooptijd: 30 dagen na betekening aan de schuldenaar.

Vergelijkingstabel: incassobureau, deurwaarder of advocaat?

Preventieve maatregelen: onbetaalde facturen voorkomen

De meest kostenefficiënte strategie blijft uiteraard het voorkomen van betalingsachterstanden. Hier zijn de vijf meest effectieve preventieve maatregelen voor B2B-bedrijven:

• Duidelijke algemene verkoopsvoorwaarden (AVV): vermeld expliciet de betalingstermijn, de verwijlinterest, de forfaitaire invorderingsvergoeding van € 40 en de clausule van hoofdelijkheid bij meerdere schuldenaars. Laat uw AVV schriftelijk bevestigen door de klant.
• Kredietwaardigheidscontrole: voer voor nieuwe klanten een kredietwaardigheidscheck uit via Graydon, Euler Hermes of de Kruispuntbank van Ondernemingen. Een negatieve publicatie in het Staatsblad of een lopend faillissementsverzoek zijn directe waarschuwingssignalen.
• Geautomatiseerde aanmaningsprocedure: stel via uw boekhoudsoftware automatische herinneringen in op dag 1, 7 en 14 na de vervaldatum. Vroeg en consequent aanmanen verhoogt de inningkans met 40 tot 60%.
• Gedeeltelijke vooruitbetaling: vraag bij nieuwe klanten of grote opdrachten een voorschot van 30 à 50% bij ondertekening van de offerte. Dit vermindert het openstaande risico en filtert onbetrouwbare klanten.
• Kredietverzekering: overweeg voor uw debiteurenportefeuille een kredietverzekering bij Atradius, Coface of Credendo. De premie bedraagt gemiddeld 0,2 tot 0,5% van uw gefactureerde omzet en dekt u in voor oninbare B2B-vorderingen tot 85 à 90% van het factuurbedrag.

Conclusie: snel en gestructureerd handelen is de sleutel

Onbetaalde facturen zijn een structureel risico voor elke B2B-onderneming, maar met het juiste kader zijn ze beheerbaar. De Belgische wetgeving biedt schuldeisers sterke instrumenten: van de automatische verwijlintrest en de forfaitaire invorderingsvergoeding van € 40 tot de vereenvoudigde procedure voor het betalingsbevel en het Europese betalingsbevel voor grensoverschrijdende vorderingen. De sleutel tot succes ligt in vroeg handelen — hoe langer een vordering openstaat, hoe lager de inningkans: na 90 dagen daalt de slaagkans van minnelijke invordering van 80% naar minder dan 40%. Investeer in preventieve maatregelen, schakel tijdig professionele hulp in en laat onbetaalde facturen nooit langer dan 60 dagen onaangepakt.