Maaltijdcheques bij ziekteverlof in 2026: rechten, regels en HR-actieplan

Wanneer een werknemer ziek valt, wordt de toekenning van maaltijdcheques een precaire kwestie voor elke HR-afdeling. De Belgische wetgeving koppelt maaltijdcheques aan effectief gepresteerde werkdagen — een simpel principe met vergaande gevolgen bij ziekte. Een verkeerde toekenning kan leiden tot herkwalificatie van de cheques als loon, met bijhorende RSZ-bijdragen en belastingen. Dit artikel biedt juridisch onderbouwde duidelijkheid en een concreet actieplan voor werkgevers en HR-professionals.

De basisregel: maaltijdcheques enkel voor effectief gepresteerde dagen

Conform CAO nr. 90 van de Nationale Arbeidsraad heeft een werknemer recht op één maaltijdcheque per effectief gepresteerde werkdag. Een dag ziekteverlof wordt — ongeacht of er gewaarborgd loon wordt betaald — niet beschouwd als een effectief gepresteerde dag. Het recht op de maaltijdcheque vervalt voor die dag automatisch.

De fiscale vrijstelling van sociale bijdragen en personenbelasting op maaltijdcheques geldt uitsluitend als alle toekenningsvoorwaarden strikt worden nageleefd. Het onterecht toekennen van cheques tijdens niet-gepresteerde dagen kan leiden tot herkwalificatie als loon — met bijhorende RSZ-bijdragen en belastingen op het volledige bedrag.

De misvatting over gewaarborgd loon

Een veelgemaakte fout — bij zowel werknemers als werkgevers — is de veronderstelling dat het recht op maaltijdcheques behouden blijft zolang het gewaarborgd loon wordt uitbetaald. Dit klopt juridisch gezien niet:

• Gewaarborgd loon = loonsvervangende uitkering (inkomensbehoud bij ziekte)
• Maaltijdcheques = kostenvergoedend voordeel gekoppeld aan de fysieke aanwezigheid en prestatie op de werkdag
• De betaling van gewaarborgd loon leidt niet automatisch tot de toekenning van maaltijdcheques — tenzij dit expliciet zo is vastgelegd in het arbeidsreglement of een CAO

Wel geldt de uitzondering die werd bevestigd door verschillende arbeidsrechtbanken: wanneer de werkgever gewaarborgd loon betaalt en de CAO of arbeidsreglement maaltijdcheques niet uitsluit tijdens deze periode, kunnen arbeidsrechtbanken oordelen dat de cheques verschuldigd zijn als inherent onderdeel van de normale beloningsstructuur. Dit is echter geen algemene regel — raadpleeg uw sociaal secretariaat voor de concrete situatie in uw onderneming.

Impact per duur van het ziekteverlof

Korte ziekte (eerste 30 dagen — gewaarborgd loon)

Bij kortdurende arbeidsongeschiktheid betaalt de werkgever het gewaarborgd loon gedurende de eerste 30 kalenderdagen. Voor maaltijdcheques geldt:

• Standaardregel: de werkgever is niet verplicht maaltijdcheques toe te kennen voor de ziektedagen
• Vrijwillige keuze: de werkgever kan via het arbeidsreglement of een ondernemings-CAO vrijwillig bepalen dat cheques tijdens de periode van gewaarborgd loon toch worden doorbetaald — dit wordt dan een bedrijfseigen sociaal voordeel
• HR-advies: het doorbetalen van cheques tijdens de eerste ziekteperiode is een krachtig signaal van goed werkgeverschap en versterkt de retentie — zorg dat dit dan ook expliciet en conform de regels is vastgelegd

Langdurige ziekte (na 30 dagen — ziekenfondsfase)

Na het verstrijken van de gewaarborgde loonperiode ontvangt de werknemer uitkeringen van het ziekenfonds. Het arbeidscontract is volledig geschorst.

• Juridische situatie: er is geen arbeidsrelatie van prestatie-vergoeding meer actief
• Gevolg: het recht op maaltijdcheques vervalt volledig — ook als de werkgever dit wil voortzetten, zou dit leiden tot herkwalificatie als loon
• Uitzondering: sommige sectorale CAO's voorzien een tijdelijke voortzetting van bepaalde extralegale voordelen — raadpleeg de CAO van uw paritair comité

Vergelijkingstabel: recht op maaltijdcheques per type afwezigheid

De fiscale behandeling: correcte cijfers

Het is cruciaal om de fiscale voordelen van maaltijdcheques correct te begrijpen — en te communiceren aan uw werknemers:

• RSZ-vrijstelling werkgever: de werkgeversbijdrage van max. € 6,91 per cheque is volledig vrijgesteld van RSZ-bijdragen — het grootste parafiscale voordeel
• Werknemersbijdrage: min. € 1,09 per cheque — ook vrijgesteld van RSZ en personenbelasting voor de werknemer
• Fiscale aftrekbaarheid (VenB): conform art. 52bis WIB 92 is enkel € 2 per cheque aftrekbaar als bedrijfskost — de resterende € 4,91 is een verworpen uitgave
• Netto voordeel werknemer: de werkgeversbijdrage van € 6,91 is voor de werknemer volledig belasting- en RSZ-vrij — equivalent aan circa € 11 à € 13 bruto loon bij een gemiddeld belastingtarief van 50%

HR-actieplan in drie stappen

• Stap 1 — Auditeer uw arbeidsreglement: controleer de exacte formulering rond maaltijdcheques bij afwezigheid. Voeg een duidelijke clausule toe die uw keuze vastlegt — of het nu gaat om de basisregel of een vrijwillige doorbetaling tijdens gewaarborgd loon
• Stap 2 — Communiceer transparant bij aanvang ziekte: informeer de werknemer direct over de gevolgen voor zijn maaltijdcheques. Vermeldt dit op het ziekteattest of in een standaard HR-communicatie bij absentie
• Stap 3 — Correcte administratie: koppel de toekenning van cheques rigoureus aan de aanwezigheidsregistratie. Gebruik uw payrollsysteem om de toekenning automatisch te koppelen aan de gepresteerde dagen — zo vermijdt u fouten en RSZ-risico's

Conclusie: een correct beleid vermijdt risico's en versterkt uw werkgeversmerk

Het beheer van maaltijdcheques tijdens ziekteverlof is in 2026 een kwestie van nauwkeurigheid en transparantie. De basisregel is duidelijk — geen prestatie, geen cheque — maar de praktijk biedt werkgevers de vrijheid om via het arbeidsreglement een vriendelijkere regeling te voorzien tijdens de gewaarborgde loonperiode. Een correct, consistent en transparant beleid vermijdt niet alleen fiscale risico's maar bouwt ook aan een sterker werkgeversmerk.